Etno Park

U okviru Narodnog muzeja Požarevac formiran je 1972. godine Etno-park na obližnjem brdu, Tulbi, sa ciljem da se na javnom mestu prikažu tradicionalne vrednosti narodne arhitekture Braničevskog kraja.

Danas se u Etno-parku nalaze tri objekta: dvodelna i četvorodelna kuća i ambar za skladištenje žitarica. Ova mala celina predstavlja jezgro oko koga počinje da se razvija Muzej na otvorenom.
Porojekat revitalizacije Etno-parka podrazumeva postavljanje novih objekata kako bi se prikazali osnovni segmenti narodnog i privredng graditeljstva i istorijsko kulturno nasleđe Braničevskog kraja.

1. Kuća brvnara (durungara) iz sela Melnice, oblast Mlave izgrađena je 1860. godine. Kuća ima dva odeljenja – “kuću” (kljet) i sobu. Postavljena je na temelju od netesanog kamena peščara spojenog blatnim malterom sa podrumom ispod sobe ozidanim nad zemljom. Ovakav tip kuće poznat je kao “kuća na ćelici” tipičan konsruktivni element planinskih oblasti.

2.Kuća brvnara (durungara) iz sela Melnice, oblast Mlave izgrađena 1880. godine. Pripada razvijenom tipu kuća brvnara. Ima četiri prostorije: “kuću”, veliku i malu sobu i ostavu. U kući je bio dolap, drveni ormar za držanje posuđa, sanduk za brašno, karlia, pored ognjišta sinija sa tronošcima, različito posuđe za držanje i pripremanje hrane i predmeti za ognjište (sadžak, preklad, vatrlj, verige, a u sobi dva kreveta, klupa, drvene stolice, sto i sanduk za odeću. U maloj sobi je postavljen razboj za tkanje.

3.Ambar iz sela Lučice, oblast Pomoravlja izgrađen oko 1864. Godine. U unutršnjosti ima tri pregrade (“preseka”) za smeštaj raznovrsnih žitarica. Smešten je blizu velike kuće, u nizu gde su bile staja i kazandžinica. Projektom revitalizacije Etno-parka predviđena je izgradnja bunara,koša sa tremom, podruma-pivnice u kome se čuvalo vino i rakija, izložbenog prostora, biletarnice, amfiteatra za scensko izvođenje različitih priredbi, zanatske radionice u kojima bi povremeno ili stalno radile zanatlije (grnačari, licideri, opančari, sarači) i u kojima bi se posetioci mogli upoznati sa procesom izrade zanatskih proizvoda i kupiti ih kao suvenire. Prateće elemente uređenja prostora činile bi staze od opeke, klupe za odmor, ograde oko okućnica i drugih sadržaja koji bi obogatili rad Etno-parka.

Požarevački mir je istorijski događaj evropskog karaktera i značaja, koji je i naš grad uveo u svetsku istoriju. Zaključen je i potpisan od 5. juna do 21. jula 1718. godine, na Sopotu, brdu iznad Požarevca i bio je prvorazredan događaj za Evropu 18. veka. Na mirovnom kongresu, koji se održavao od 5. do 21. jula te godine, učestvovale su Austrija i Mletačka republika, sa jedne i Turska, sa druge strane, uz posredništvo Engleske i Holandije. Ovako značajan događaj za ondašnju Evropu, kojim su se menjale granice i odnosi među velikim silama imao je posredan uticaj i na srpski narod na čijem su se tlu i odvijali ovi događaji.

Poštovani posetioci,

Dobrodošli u deo Požarevačke istorije predstavljene kroz muzej “Požarevački mir”…

Na brdu iznad Požarevca, zvanom ”Tulba”,na mestu gde se prema predanju susreću vetrovi sa Panonije i Karpata,u toj ruži vetrova vijori se ‘”Carski šator”, pod kojim je davne 1718 godine potpisan čuveni Požarevački mir.

Izvolite u vremeplov….

1718. godine okončan je dvogodišnji austro-turski rat, iz koga je turska strana izašla kao poražena i bila prinudjena na pregovore, sa tada moćnijom Habzburškom monarhijom (Austrija).

Osmanlije koje su tada bile stacionirane u Kostolcu,uslovile su Požarevac kao mesto održavanja pregovora, ne želeći da idu put Kladova, koji je bio predložen kao lokacija pregovora od strane saveznika Austrije i Mletačke Republike (Italija), tako da su saveznici brodovima doplovili do Smedereva i kočijama i čitavom svitom pratnje krenuli za Požarevac .

Passarowitz kako su ga nazivali tada, bio je turska kasaba, imao je status sela, sa rušavnim kućama i neuglednom arhitekturom nije imao uslove ni zgrade u kojima bi pregovarala čuvena gospoda iz osvajačkih zemalja, tako da su delegacije živele pod šatorima i pregovarale u centralnom šatoru, zvanom carski šator, u čast tadašnjeg austrijskog cara Karla VI (otac Marije Terezije).

Osmanlije su instistirale na apsolutnoj ravnopravnosti, čak i u tome da su delegacije morale biti smeštene na jednakoj udaljenosti od centralnog šatora, moralo se otvoriti tri ulaza na centralnom šatoru, kako bi pregovarači pristupili u isto vreme, jednakim korakom na pregovore (u Islamu postoji verovanje da ko pristupi prvi pregovorima da je poražen i obrnuto ko pristupi poslednji da je pobednik), kada su se stekli uslovi i ispunili zahtevi pregovarača započeti su pregovori 5.Juna 1718. godine uvodnom rečju Britanskog Ambasadora Roberta Satona (Robert Sutton).
Pregovori su trajali do 21.Jula 1718. godine, kada je zaključen i potpisan Mir. Požarevački mir je na svojstven način predstavljao zenit Austrijskog pohoda na Balkan, jer su zaključenjem ovog mira Austrijanci preuzeli od Osmanlija severnu Srbiju do Zapadne Morave i do linije: od Paraćina do iznad ušca reke Timoka, kao i deo Bosne i Slavonije.

Na predlog Turističke organizacije Požarevca, skupstina grada osnovala je 2005. godine Fondaciju Požarevački mir 1718. Izgradjen je objekat 2010. godine, koji simbolično predstavlja “Carski šator” i 2012 godne potkrepljen je postavkom kostimiranih pregovarača, obučenih u duhu epohe s’početka 18.veka.

Pozvani ste i dobrodosli da posetite i uživo se vratite 295 godina unazad.
Kroz vreme i priču o Požarevačkom miru vodiće Vas Milica Ilić-turistički vodič Turističke oraganizacije Požarevca.
Srdačan Pozdrav…